Direct antwoord
AI-tools vallen gewoon onder je bestaande ISMS: het zijn clouddiensten (Annex A 5.23) met datalek-risico's (vertrouwelijke informatie in prompts), leveranciersvragen (waar gaat de data heen, wordt erop getraind?) en output-risico's (fouten, auteursrecht). De werkbare aanpak: bied een goedgekeurd zakelijk alternatief, verbied vertrouwelijke data in niet-goedgekeurde tools via het gebruiksreglement, beoordeel AI-diensten via de normale leveranciersroute, en behandel AI-output als concept dat een mens controleert. De EU AI-verordening voegt voor de meeste MKB-toepassingen vooral transparantie-eisen toe.
De vraag komt in elke moderne ISO 27001-audit: “en wat doen jullie met AI-tools?” Het goede nieuws: je hebt er al een systeem voor. AI-diensten zijn clouddiensten met een paar bijzondere trekken, en het ISMS dat je hebt, weet daar raad mee.
De drie echte risico’s
- Data in de prompt: medewerkers plakken klantgegevens, code of contracten in publieke AI-tools; bij gratis diensten zonder afspraken is dat informatieoverdracht aan een derde (en bij persoonsgegevens een AVG-kwestie). Dit is verreweg het grootste en meest voorkomende risico, en het is een shadow-IT-probleem in nieuwe verpakking.
- De leverancierskant: waar staat de data, wordt erop getraind, wie kan erbij, is er een verwerkersovereenkomst? Dezelfde vragen als bij elke SaaS-dienst (5.23), met training-op-jouw-data als extra uitsluitingseis.
- De output: AI-antwoorden zijn overtuigend maar soms fout, verouderd of (bij code) onveilig; ongecontroleerd overnemen raakt kwaliteit en beveiliging (8.28 stelt review van AI-code al verplicht in de ontwikkelhoek).
Het werkbare beleid in vijf punten
- Bied het goede alternatief: een goedgekeurde zakelijke AI-dienst (met contract, zonder training op jouw data) kanaliseert het gebruik; verbieden zonder alternatief drijft het naar privé-accounts.
- Eén heldere gedragsregel in het gebruiksreglement (5.10): geen vertrouwelijke informatie of persoonsgegevens in niet-goedgekeurde AI-tools, en verwijs naar de actuele lijst met goedgekeurde diensten.
- Beoordeel via de normale route: nieuwe AI-diensten langs de cloudcriteria van 5.23 plus de AI-specifieke vragen (training, retentie, datalocatie), verwerkersovereenkomst waar persoonsgegevens meegaan.
- Mens controleert output: AI-uitvoer is concept; voor code geldt de review-eis van 8.28, voor klantuitingen de gewone vrijgavelogica.
- Neem het mee in awareness (6.3): het prompt-risico is een gedragsrisico, en één goed voorbeeld (“deze prompt was een datalek”) beklijft.
En de AI-verordening?
De EU AI-verordening reguleert vooral aanbieders en hoog-risicotoepassingen (biometrie, HR-selectie, kredietbeoordeling); voor het gemiddelde MKB-gebruik (tekst, code, analyse) komt het neer op transparantie en menselijke controle, plus AI-geletterdheid van medewerkers. Wie AI inzet ín zijn producten of voor personeelsbeslissingen, moet dieper kijken; voor de rest geldt: het ISMS dekt het, mits je de vijf punten hierboven echt inricht.
Zo werkt dit in Control One
Benieuwd hoe dit voor jouw organisatie uitpakt? De gratis quickscan geeft in 3 minuten een persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen
Mag je klantdata in ChatGPT plakken?
In de gratis consumentenversies: nee; prompts kunnen voor training worden gebruikt en er is geen verwerkersovereenkomst, dus het is feitelijk een datalek in wording en bij persoonsgegevens een AVG-overtreding. In zakelijke varianten (met verwerkersovereenkomst, geen training op jouw data, EU-datalocatie waar nodig) kan het binnen de afspraken die je met de leverancier maakt, net als bij elke andere clouddienst.
Moet AI in de risicoanalyse en de Verklaring van Toepasselijkheid?
In de risicoanalyse: ja, zodra AI-tools structureel worden gebruikt (het risico 'vertrouwelijke informatie in externe AI-diensten' hoort erin, met de maatregelen). Een aparte VvT-regel is niet nodig: de bestaande maatregelen (5.10, 5.14, 5.23, 8.12) dekken AI; het is een nieuwe verschijningsvorm, geen nieuw maatregelgebied.