Direct antwoord
ISO 26000 is de internationale richtlijn voor maatschappelijke verantwoordelijkheid (MVO): zeven kernthema's (bestuur, mensenrechten, arbeidspraktijk, milieu, eerlijk zakendoen, consumentenbelangen, gemeenschap) die organisaties helpen hun maatschappelijke impact te structureren. De norm is bewust niet certificeerbaar; in Nederland is de zelfverklaring volgens NPR 9026 de gangbare manier om toepassing aantoonbaar te maken. Voor bedrijven met CSRD-klantvragen is 26000 een bruikbaar denkkader dat aansluit op de bestaande ISO-systemen.
ISO 26000 is de vreemde eend in de ISO-familie: een norm die bewust niet certificeerbaar is, omdat maatschappelijke verantwoordelijkheid zich volgens de opstellers niet in een auditvinkje laat vangen. Wat hij wél biedt: het meest gedragen internationale denkkader voor MVO.
De zeven kernthema’s
De richtlijn structureert maatschappelijke verantwoordelijkheid langs zeven thema’s: organisatiebestuur (transparantie, ethiek, verantwoording), mensenrechten, arbeidspraktijk (arbeidsomstandigheden, sociale dialoog, ontwikkeling), milieu (preventie, duurzaam gebruik van hulpbronnen, klimaat, biodiversiteit), eerlijk zakendoen (anti-corruptie, eerlijke concurrentie, keteninvloed), consumentenbelangen (eerlijke informatie, privacy, veilige producten) en betrokkenheid bij de gemeenschap. Per thema beschrijft de norm verwachtingen en handvatten, plus twee overkoepelende praktijken: het identificeren van je impact en het betrekken van stakeholders.
Hoe je hem aantoonbaar toepast
Omdat certificeren niet kan, is de route in Nederland de zelfverklaring volgens NPR 9026: een gepubliceerde, onderbouwde verklaring waarin de organisatie per thema laat zien hoe zij ISO 26000 toepast. Serieus ingevuld (met bewijs, niet met intenties) is dat een volwaardig antwoord op tender- en klantvragen naar MVO-beleid; zie ook het artikel over certificaat versus zelfverklaring voor de status van zo’n verklaring.
De verbinding met de rest van het stelsel
ISO 26000 overlapt bewust met wat je mogelijk al hebt: het milieuthema leunt op ISO 14001, arbeidspraktijk op ISO 45001, en consumentenbelangen raken 9001 en de AVG. Voor bedrijven die CSRD-ketenvragen krijgen, is 26000 een nuttige kapstok: de zeven thema’s dekken grofweg dezelfde onderwerpen als de ESRS-standaarden, en een zelfverklaring plus de bestaande managementsystemen beantwoordt het gros van de vragenlijsten. MVO begint zo niet bij nul, maar als overkoepelend verhaal boven de systemen die er al staan.
Zo werkt dit in Control One
In de portal staat bij elk onderdeel uitleg in gewone taal, precies op het moment dat je het nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Waarom is ISO 26000 niet certificeerbaar?
Een bewuste keuze van de opstellers: maatschappelijke verantwoordelijkheid laat zich niet reduceren tot een afvinkbare eisenlijst, en de makers wilden voorkomen dat MVO een papieren certificaat-industrie zou worden. De norm bevat daarom richtlijnen ('behoort te') in plaats van eisen ('moet'), en elke partij die een 'ISO 26000-certificaat' verkoopt, verkoopt iets dat formeel niet bestaat.
Wat is de NPR 9026-zelfverklaring?
De Nederlandse praktijkrichtlijn voor het afleggen van een onderbouwde zelfverklaring over ISO 26000: de organisatie beschrijft per kernthema hoe zij de richtlijn toepast, onderbouwt dat met bewijs, en publiceert de verklaring (veelal via het publicatieplatform van NEN). Het is de serieuze middenweg tussen niets en een niet-bestaand certificaat.