Direct antwoord
Clausule 6 van ISO 14001 is het hart van de norm: bepaal de risico's en kansen (6.1.1), voer de milieuaspectenanalyse uit en bepaal de significante aspecten vanuit levenscyclusperspectief (6.1.2), inventariseer de bindende verplichtingen in een complianceregister (6.1.3), plan acties (6.1.4) en stel meetbare milieudoelstellingen op met een concreet plan (6.2). De aspectenanalyse en het complianceregister zijn de twee documenten waar elke 14001-audit om draait.
Clausule 6 van ISO 14001, “Planning”, bevat de twee instrumenten die het milieumanagementsysteem dragen: de milieuaspectenanalyse en het complianceregister.
6.1.1: Algemeen, risico’s en kansen
Bepaal de risico’s en kansen gerelateerd aan de milieuaspecten, de bindende verplichtingen en de context (inclusief noodsituaties), die zekerheid moeten geven dat het systeem zijn resultaten haalt, ongewenste effecten voorkomt en verbetering bereikt.
6.1.2: Milieuaspecten
Bepaal de milieuaspecten van activiteiten, producten en diensten die de organisatie kan beheersen of beïnvloeden, en hun impact, vanuit levenscyclusperspectief. Weeg af welke aspecten significant zijn met vastgestelde criteria, documenteer aspecten, impact en criteria, en communiceer de significante aspecten door de organisatie. Denk ook aan afwijkende omstandigheden en redelijkerwijs voorzienbare noodsituaties.
6.1.3: Bindende verplichtingen
Inventariseer de wettelijke en overige eisen die op de milieuaspecten van toepassing zijn, bepaal hoe ze op de organisatie van toepassing zijn en houd er in het systeem rekening mee. De praktische vorm is het complianceregister: per verplichting de bron, de kern, de vertaling naar de eigen situatie en de eigenaar.
6.1.4 en 6.2: Acties en milieudoelstellingen
Plan acties voor de significante aspecten, verplichtingen en risico’s, geïntegreerd in de processen, en evalueer de effectiviteit. Stel meetbare milieudoelstellingen op consistent met het beleid (bijvoorbeeld: 15 procent minder restafval, energieverbruik per eenheid product omlaag), met per doelstelling: wat, wie, wanneer, welke middelen en hoe gemeten, inclusief indicatoren.
Waar let de auditor op?
De aspectenanalyse en het complianceregister zijn het eerste dat wordt opgevraagd. Getoetst wordt: volledigheid (staan transport, keteneffecten en noodsituaties erin?), actualiteit na wijzigingen, de logica van de significantie-weging, en of de significante aspecten aantoonbaar doorwerken in doelstellingen en beheersmaatregelen. Een analyse die al drie jaar ongewijzigd is terwijl het bedrijf verhuisde of nieuwe processen startte, is de standaardbevinding.
Zo werkt dit in Control One
In de portal zie je per normeis welke maatregelen, documenten en bewijsstukken eraan gekoppeld zijn, met de status erbij.
Veelgestelde vragen
Wat is een significant milieuaspect?
Een element van de activiteiten, producten of diensten dat een belangrijke (potentiële) milieu-impact heeft, bepaald met vastgestelde criteria zoals omvang, ernst, duur en wettelijke aandacht. Typische kandidaten: energieverbruik, emissies, afvalstromen, gevaarlijke stoffen, transport en grondstoffengebruik. De significante aspecten sturen de doelstellingen en de beheersing.
Wat betekent levenscyclusperspectief in 6.1.2?
Bij het bepalen van aspecten kijk je verder dan de eigen poort: van grondstofwinning en inkoop tot gebruik en afdanking van het product. Je hoeft geen formele LCA uit te voeren, wel aantoonbaar te overwegen waar in de keten de impact zit en wat je kunt beïnvloeden, bijvoorbeeld via inkoopkeuzes en ontwerp.