Direct antwoord
Een CO2-footprint berekenen doe je in 5 stappen: baken af (organisatiegrenzen en rapportagejaar), deel de emissies in naar scope 1 (eigen verbranding: gas, wagenpark), scope 2 (ingekochte elektriciteit en warmte) en scope 3 (keten: inkoop, transport door derden, woon-werk), verzamel de verbruiksgegevens uit facturen en administratie, reken om met de Nederlandse emissiefactoren van co2emissiefactoren.nl, en rapporteer met een basisjaar als referentie. Voor het MKB is scope 1 en 2 plus zakelijk vervoer in enkele dagen te doen.
Een CO2-footprint is de optelsom van de broeikasgasemissies van je organisatie in één jaar, uitgedrukt in tonnen CO2-equivalent. Hij is de basis onder de CO2-Prestatieladder, duurzaamheidsrapportages en steeds meer klantvragen. Zo bereken je hem zelf.
Stap 1: Baken af
Bepaal de organisatiegrenzen (welke entiteiten en locaties tellen mee; bij het MKB meestal gewoon: alles) en het rapportagejaar (het afgelopen kalenderjaar). Het eerste volledige jaar wordt je basisjaar: de referentie waar reducties tegen worden afgemeten.
Stap 2: Deel in naar scopes
Volg het GHG-protocol: scope 1 (aardgas, brandstof eigen wagenpark, koudemiddelen van airco’s), scope 2 (ingekochte elektriciteit en warmte), scope 3 (de keten: zakelijke reizen met privéauto’s en OV, woon-werkverkeer, ingekochte goederen en diensten, uitbesteed transport, afval). Begin met scope 1 en 2 volledig plus de makkelijke scope 3-posten (zakelijke kilometers, woon-werk); dat dekt de eisen van CO2-Prestatieladder niveau 3.
Stap 3: Verzamel de verbruiksgegevens
De bronnen liggen in de administratie: energiefacturen of het portaal van de leverancier (kuubs gas, kWh), tankpas-overzichten en brandstoffacturen (liters per soort), lease-administratie, declaraties (kilometers, treinreizen), en de afvalfacturen (tonnages per stroom). Tip: vraag je energieleverancier om jaaroverzichten per aansluiting; dat scheelt uitzoekwerk.
Stap 4: Reken om met emissiefactoren
Vermenigvuldig elk verbruik met de bijbehorende factor van co2emissiefactoren.nl: kuubs gas, liters diesel en benzine, kWh (grijs of aantoonbaar groen), kilometers per vervoermiddel. Tel op per scope en totaal, en leg de berekening vast in een spreadsheet of tool met bronvermelding per post; die herleidbaarheid is precies wat een ladder-auditor toetst.
Stap 5: Rapporteer en gebruik
Presenteer de footprint per scope, per emissiebron en (voor de vergelijkbaarheid) per relevante eenheid: per fte, per miljoen omzet of per geproduceerde eenheid. Benoem het basisjaar en de grootste posten: daar zitten je reductiekansen, en dat zijn de milieudoelstellingen (6.2) van volgend jaar. Herhaal jaarlijks met dezelfde methode; de trend is het verhaal.
De koppeling met ISO 14001 en de ladder
Binnen ISO 14001 is de footprint de kwantificering van de energie- en emissie-aspecten (6.1.2) en een krachtige monitoring-indicator (9.1). Voor de CO2-Prestatieladder is hij de kern van niveau 1 tot en met 3, aangevuld met doelstellingen, maatregelen en publicatie. Eén berekening bedient dus beide systemen.
Zo werkt dit in Control One
De implementatiecoach in de portal vertaalt dit stappenplan naar concrete stappen met uitleg, sjablonen en voortgang.
Veelgestelde vragen
Wat zijn scope 1, 2 en 3?
De indeling van het GHG-protocol: scope 1 zijn directe emissies uit eigen bronnen (aardgas, brandstof van het eigen wagenpark, koudemiddelen), scope 2 zijn indirecte emissies van ingekochte energie (elektriciteit, stadswarmte), scope 3 zijn alle overige ketenemissies (ingekochte goederen en diensten, transport door derden, woon-werkverkeer, afvalverwerking, gebruik van verkochte producten). Scope 1 en 2 zijn verplicht in vrijwel elk kader; scope 3 groeit in belang.
Welke emissiefactoren gebruik je in Nederland?
De breed gedragen lijst op co2emissiefactoren.nl: per eenheid (kuub gas, kWh, liter diesel, kilometer) de uitstoot in kg CO2-equivalent. Gebruik de meest recente lijst, vermeld de versie in je rapportage en let bij elektriciteit op het verschil tussen grijze stroom en aantoonbaar groene stroom met certificaten van oorsprong.