Direct antwoord
Clausule 4 van ISO 45001 eist dat de organisatie haar context bepaalt (4.1), de belanghebbenden en hun relevante eisen kent, met werknemers expliciet als primaire belanghebbende (4.2), de scope van het arbomanagementsysteem vastlegt op basis van de activiteiten en wat de organisatie kan beheersen of beïnvloeden (4.3), en het systeem met zijn processen inricht (4.4). De scope moet alle werkenden dekken: ook inhuur, uitzendkrachten en contractors op de eigen locaties.
Clausule 4 van ISO 45001, “Context van de organisatie”, legt het fundament van het arbomanagementsysteem: wie werkt er onder jouw verantwoordelijkheid, wat speelt er, en waarover gaat het systeem.
4.1: De organisatie en haar context
Bepaal de externe en interne factoren die relevant zijn voor het doel van de organisatie en die het beoogde resultaat van het arbomanagementsysteem beïnvloeden: de aard van de werkzaamheden en hun risico’s, de arbeidsmarkt (ervaring en verloop), de cultuur rond veilig werken, ketenverhoudingen (hoofd- en onderaanneming), en ontwikkelingen zoals vergrijzing, werkdruk en nieuwe technologie.
4.2: Belanghebbenden en hun eisen
Bepaal de relevante belanghebbenden naast de werknemers zelf en hun relevante behoeften en verwachtingen, en welke daarvan wettelijke of andere eisen worden. De werknemers en hun vertegenwoordiging (OR, personeelsvertegenwoordiging) hebben in deze norm een bijzondere positie die in clausule 5.4 wordt uitgewerkt.
4.3: De scope bepalen
Leg de grenzen en toepasselijkheid vast, rekening houdend met de context, de eisen en de geplande of uitgevoerde werkzaamheden. De scope omvat de activiteiten binnen de zeggenschap of invloed van de organisatie die de arboprestaties kunnen beïnvloeden, en is gedocumenteerd. Alle werkenden tellen mee: ook flexkrachten en contractors op de eigen locaties.
4.4: Het arbomanagementsysteem
Richt het systeem in met de benodigde processen en interacties om de beoogde resultaten te bereiken: veilige en gezonde werkplekken, voorkomen van letsel en gezondheidsschade, en continue verbetering van de arboprestaties.
Waar let de auditor op?
De auditor toetst of de scope de werkelijke risicodragende activiteiten en álle werkenden dekt, en of de context arbospecifiek is ingevuld: werkdruk, verloop, taalbarrières op de werkvloer en ketenafspraken horen erin als ze spelen. Een contextanalyse die is gekopieerd van het kwaliteitssysteem zonder één arbothema valt direct op.
Zo werkt dit in Control One
In de portal zie je per normeis welke maatregelen, documenten en bewijsstukken eraan gekoppeld zijn, met de status erbij.
Veelgestelde vragen
Wie zijn de belanghebbenden bij een arbomanagementsysteem?
Voorop de werkenden zelf: eigen medewerkers, uitzendkrachten, contractors en bezoekers. Daarnaast: de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, de Nederlandse Arbeidsinspectie, opdrachtgevers met veiligheidseisen, verzekeraars, de arbodienst en vakbonden. Hun eisen (Arbowet, contractvoorwaarden, cao-afspraken) voeden de wettelijke en andere eisen van 6.1.3.
Mag je risicovolle activiteiten buiten de scope houden?
Nee, niet geloofwaardig: de scope moet de activiteiten, producten en diensten binnen de zeggenschap of invloed van de organisatie omvatten die de arboprestaties kunnen raken. Een bouwbedrijf dat zijn bouwplaatsen buiten de scope laat en alleen het kantoor certificeert, komt daar bij geen enkele serieuze certificeerder mee weg.