Direct antwoord
Een leveranciersbeoordeling voor ISO 9001 voer je in 5 stappen uit: bepaal welke leveranciers beoordeeld worden (indeling naar impact op je eindproduct), verzamel de prestatiegegevens die er al zijn (leverfouten, afkeur, klachten, leverbetrouwbaarheid), scoor tegen vaste criteria, bepaal per leverancier de consequentie (continueren, afspraken maken, afbouwen) en registreer de uitkomst. Een half A4 per kritische leverancier per jaar volstaat.
De leveranciersbeoordeling is de jaarlijkse herijking die ISO 9001 (clausule 8.4.1) eist: presteren de partijen waarvan jouw kwaliteit afhangt nog goed genoeg? Zo voer je hem uit zonder papieren tijger.
Stap 1: Bepaal wie beoordeeld wordt
Deel het leveranciersbestand in naar impact op het eindproduct: kritisch (bepalen mede je kwaliteit: specificatie-leveranciers, uitbestede processen, single-source-partijen), standaard (vervangbaar, beperkte impact) en overig. Kritisch krijgt de jaarlijkse individuele beoordeling; standaard een signaalgestuurde (alleen bij problemen); overig niets. Deze indeling zelf is een normvereiste (criteria voor de beheersing).
Stap 2: Verzamel de gegevens die er al zijn
Geen enquêtes nodig: het eigen systeem bevat de feiten. Per leverancier over het afgelopen jaar: afkeur bij ingangscontrole en in productie, klachten van klanten herleidbaar tot de leverancier, leverbetrouwbaarheid (te laat, onvolledig), prijsontwikkeling en bijzonderheden (incidenten, wisselingen, financiële signalen). Het afwijkingenregister (8.7, 10.2) en de orderadministratie zijn de bronnen.
Stap 3: Scoor tegen vaste criteria
Drie tot vijf criteria met een eenvoudige schaal: kwaliteit, leverbetrouwbaarheid, prijs, samenwerking, en eventueel certificering of continuïteit. Consistentie is belangrijker dan verfijning: dezelfde criteria elk jaar maken de trend zichtbaar, en de trend is waardevoller dan de momentopname.
Stap 4: Bepaal de consequentie
Een beoordeling zonder gevolg is administratie. Per leverancier één van drie uitkomsten: continueren (presteert goed), afspraken maken (verbeterpunten benoemd en besproken met de leverancier, met een hertoets-moment) of afbouwen (alternatief zoeken, exit plannen). Bespreek de uitkomst met de kritische leveranciers zelf; dat gesprek verbetert meer dan het cijfer.
Stap 5: Registreer en rapporteer
Een half A4 per kritische leverancier: scores, conclusie, acties, datum en beoordelaar. De verzameluitkomst (leveranciersprestaties) is verplichte input voor de directiebeoordeling (9.3.2) en onderdeel van de analyse van 9.1.3.
Wat de auditor wil zien
De indeling met criteria, de recente beoordelingen van de kritische leveranciers, en het gevolg: wat gebeurde er met de leverancier die ondermaats scoorde? De klassieke bevindingen: beoordelingen die al twee jaar “gepland” staan, en de zwak scorende single-source-leverancier waar vervolgens niets mee is gedaan, zelfs geen gesprek.
Zo werkt dit in Control One
De implementatiecoach in de portal vertaalt dit stappenplan naar concrete stappen met uitleg, sjablonen en voortgang.
Veelgestelde vragen
Welke criteria gebruik je bij de beoordeling?
De klassieke vier: kwaliteit (afkeur, klachten herleidbaar tot de leverancier), leverbetrouwbaarheid (op tijd en compleet), prijs en samenwerking (communicatie, flexibiliteit, afhandeling van problemen). Voeg toe wat voor jou zwaar weegt: certificering, continuïteitsrisico, duurzaamheid. Drie tot vijf criteria met een simpele score (1 tot 5 of rood-oranje-groen) is genoeg.
Moeten alle leveranciers jaarlijks beoordeeld worden?
Nee: de zwaarte moet passen bij de impact (8.4.2). Gangbaar: kritische leveranciers (specificatiebepalend, uitbesteed proces, single source) jaarlijks individueel; standaardleveranciers via een signaalsysteem (alleen beoordelen bij problemen); en kantoorartikelenleveranciers helemaal niet. Leg de indeling vast, dan is de selectie verdedigbaar.