Vraag niet “hoeveel keuren we af” (weinig), maar “hoe vaak hoeft niemand iets over te doen”. Dat tweede antwoord is vrijwel altijd confronterender, en het is precies wat first time right meet: het percentage werk dat in één keer goed gaat, zonder herstel of nabewerking.
De verborgen fabriek
Tussen “goedgekeurd” en “in één keer goed” zit de verborgen fabriek: al het herstelwerk dat nergens geregistreerd staat. De monteur die terugrijdt voor het vergeten onderdeel, de factuur die gecrediteerd en opnieuw gestuurd wordt, het ontwerp dat na de review op de schop gaat. Het kost capaciteit, doorlooptijd en marge, maar verschijnt in geen enkel afwijkingenregister omdat het “gewoon werk” lijkt.
FTR versus afkeurpercentage
| Afkeurpercentage | First time right |
|---|---|
| Telt alleen formele afkeur | Telt ook stil herstelwerk |
| Ligt vaak laag | Ligt vrijwel altijd (veel) lager |
| Verbergt de verborgen fabriek | Maakt hem meetbaar |
Zo meet je het
- Definieer “goed” per meetpunt: geen correctie, herstel of retour binnen de stap.
- Kies het niveau: per processtap (waar zit het herstelwerk?) of end-to-end. Let op: end-to-end-scores dalen hard, want zes stappen van elk 95% geven samen 74%.
- Registreer laagdrempelig: een vinkje “moest over” per taak is genoeg om te starten.
- Analyseer en verbeter: de stappen met de laagste FTR zijn je verbeteragenda.
Tip van Control One: Perfectie in de meting is minder belangrijk dan het zichtbaar maken van het patroon. Een eerste meting van 60 tot 80 procent is in administratieve en projectprocessen heel gewoon, en elke tien procentpunt verbetering is directe capaciteitswinst, zonder dat je iemand harder laat werken.
De koppeling met lean
Herstelwerk is verspilling nummer één in de lean-filosofie, en first time right is er de meetlat van. De oorzaken vind je met 5x waarom; je maakt ze onmogelijk met poka yoke. Binnen ISO 9001 is FTR een sterke proces-KPI die je afwijkingsregistratie aanvult met wat daar nooit in komt.
First time right verhogen is capaciteit vrijspelen zonder investeren. Wil je je kwaliteitssysteem naar een hoger niveau tillen? Bekijk de ISO 9001-checklist of doe de Quickscan.
Klaar om te starten met ISO 9001?
Control One structureert je kwaliteitsmanagementsysteem: procesoverzichten, KPI’s, interne audits en directiebeoordeling. Alles op één plek.
Naslagwerk uit de kennisbank
Wat is first time right?
First time right meet het percentage werk dat in één keer goed gaat, zonder herstel of nabewerking: de krachtigste kwaliteits-KPI. Zo meet en verbeter je hem.
Een procesbeschrijving maken in 5 stappen
Zo maak je een procesbeschrijving die werkt: doel, afbakening, stroomschema of stappentabel, criteria en eigenaar. Kort genoeg om actueel te blijven.
ISO 9001 voor dienstverleners: hoe werkt dat zonder fabriek?
ISO 9001 is geen productienorm: zo vertaal je eisen als vrijgave, meetmiddelen en afwijkende output naar advieswerk, IT en zakelijke dienstverlening.
Gerelateerde artikelen
ISO 9001 en digitalisering: van papier naar workflow
Een kwaliteitssysteem op papier en in losse spreadsheets is kwetsbaar. Zo digitaliseer je je kwaliteitssysteem, zodat het levend, vindbaar en aantoonbaar wordt.
Kansen benutten: de vergeten helft van clausule 6.1
Iedereen kijkt naar risicos, maar clausule 6.1 gaat ook over kansen. Zo benut je de vergeten helft: verbeterkansen die je organisatie sterker maken.
De vragen die een ISO 9001-auditor stelt (en hoe je je voorbereidt)
Wat vraagt een auditor eigenlijk? Zo bereid je je organisatie voor op de typische auditvragen, zodat de audit een bevestiging wordt in plaats van een examen.
Eén afwijkingenregister: alles op één plek
Klachten, afkeur, auditbevindingen: versnipperd over lijstjes leert niemand. Zo bouw je één afwijkingenregister dat je verbeterproces echt aandrijft.