Vraag niet “hoeveel keuren we af” (weinig), maar “hoe vaak hoeft niemand iets over te doen”. Dat tweede antwoord is vrijwel altijd confronterender, en het is precies wat first time right meet: het percentage werk dat in één keer goed gaat, zonder herstel of nabewerking.
De verborgen fabriek
Tussen “goedgekeurd” en “in één keer goed” zit de verborgen fabriek: al het herstelwerk dat nergens geregistreerd staat. De monteur die terugrijdt voor het vergeten onderdeel, de factuur die gecrediteerd en opnieuw gestuurd wordt, het ontwerp dat na de review op de schop gaat. Het kost capaciteit, doorlooptijd en marge, maar verschijnt in geen enkel afwijkingenregister omdat het “gewoon werk” lijkt.
FTR versus afkeurpercentage
| Afkeurpercentage | First time right |
|---|---|
| Telt alleen formele afkeur | Telt ook stil herstelwerk |
| Ligt vaak laag | Ligt vrijwel altijd (veel) lager |
| Verbergt de verborgen fabriek | Maakt hem meetbaar |
Zo meet je het
- Definieer “goed” per meetpunt: geen correctie, herstel of retour binnen de stap.
- Kies het niveau: per processtap (waar zit het herstelwerk?) of end-to-end. Let op: end-to-end-scores dalen hard, want zes stappen van elk 95% geven samen 74%.
- Registreer laagdrempelig: een vinkje “moest over” per taak is genoeg om te starten.
- Analyseer en verbeter: de stappen met de laagste FTR zijn je verbeteragenda.
Tip van Control One: Perfectie in de meting is minder belangrijk dan het zichtbaar maken van het patroon. Een eerste meting van 60 tot 80 procent is in administratieve en projectprocessen heel gewoon, en elke tien procentpunt verbetering is directe capaciteitswinst, zonder dat je iemand harder laat werken.
De koppeling met lean
Herstelwerk is verspilling nummer één in de lean-filosofie, en first time right is er de meetlat van. De oorzaken vind je met 5x waarom; je maakt ze onmogelijk met poka yoke. Binnen ISO 9001 is FTR een sterke proces-KPI die je afwijkingsregistratie aanvult met wat daar nooit in komt.
First time right verhogen is capaciteit vrijspelen zonder investeren. Wil je je kwaliteitssysteem naar een hoger niveau tillen? Bekijk de ISO 9001-checklist of doe de Quickscan.
Klaar om te starten met ISO 9001?
Control One structureert je kwaliteitsmanagementsysteem: procesoverzichten, KPI’s, interne audits en directiebeoordeling. Alles op één plek.
Naslagwerk uit de kennisbank
Wat is first time right?
First time right meet het percentage werk dat in één keer goed gaat, zonder herstel of nabewerking: de krachtigste kwaliteits-KPI. Zo meet en verbeter je hem.
Een procesbeschrijving maken in 5 stappen
Zo maak je een procesbeschrijving die werkt: doel, afbakening, stroomschema of stappentabel, criteria en eigenaar. Kort genoeg om actueel te blijven.
ISO 9001 voor dienstverleners: hoe werkt dat zonder fabriek?
ISO 9001 is geen productienorm: zo vertaal je eisen als vrijgave, meetmiddelen en afwijkende output naar advieswerk, IT en zakelijke dienstverlening.
Gerelateerde artikelen
ISO 9001 hercertificering: zo houd je je certificaat na drie jaar
Elke drie jaar volgt een volledige herbeoordeling van je kwaliteitssysteem. Zo bereid je de hercertificering voor en toon je aan dat je systeem is blijven verbeteren.
Wat kost ISO 9001, en verdient het zich terug?
De investering in ISO 9001 op een rij, en de vier manieren waarop hij zich terugbetaalt. Zo maak je de businesscase voor je organisatie.
Hoe lang duurt ISO 9001? Een realistische planning
Van start tot certificaat: hoe lang duurt een ISO 9001-traject echt? Zo plan je realistisch, en waarom de doorlooptijd vooral door de cyclus wordt bepaald.
ISO 9001 voor startups en scale-ups: structuur zonder bureaucratie
Groeiende bedrijven ontgroeien hun informele werkwijzen. Zo gebruik je ISO 9001 om structuur aan te brengen die meegroeit, zonder de snelheid te verliezen.