Direct antwoord
First time right (FTR) is het percentage producten, orders of taken dat in één keer goed wordt uitgevoerd, zonder herstelwerk, nabewerking of correctie. Het is een van de krachtigste kwaliteits-KPI's omdat hij de verborgen fabriek zichtbaar maakt: al het herstelwerk dat in doorlooptijd en kosten verdwijnt zonder ooit als afwijking geregistreerd te worden. Meten kan per processtap of end-to-end; verbeteren begint bij registreren wat nu stilzwijgend wordt hersteld.
First time right stelt de vraag die elke andere kwaliteitsmeting omzeilt: hoeveel van ons werk gaat in één keer goed? Niet “hoeveel keuren we af” (weinig), maar “hoe vaak hoeft niemand iets over te doen” , en dat antwoord is vrijwel altijd confronterender.
De verborgen fabriek
Tussen “goedgekeurd” en “in één keer goed” zit de verborgen fabriek: al het herstelwerk dat nergens geregistreerd staat. De monteur die terugrijdt voor het vergeten onderdeel, de factuur die gecrediteerd en opnieuw gestuurd wordt, het ontwerp dat na de review op de schop gaat: het kost capaciteit, doorlooptijd en marge, maar verschijnt in geen enkel afwijkingenregister omdat het “gewoon werk” lijkt. FTR maakt die fabriek meetbaar, en lean-onderzoek laat consequent zien dat er tientallen procenten capaciteit in verstopt zitten.
Zo meet je het
- Definieer “goed” per meetpunt: geen correctie, herstel of retour binnen de stap of periode; leg de definitie vast (9.1 eist reproduceerbare metingen).
- Kies het niveau: per processtap (waar zit het herstelwerk?) of end-to-end (welk deel van de orders doorloopt alles zonder één correctie?); end-to-end-scores zijn het product van de stappen en dalen dus hard: zes stappen van elk 95 procent geven samen 74 procent.
- Registreer laagdrempelig: een turfje of vinkje “moest over” per taak is genoeg om te starten; perfectie in de meting is minder belangrijk dan het zichtbaar maken van het patroon.
- Analyseer en verbeter: de stappen met de laagste FTR zijn je verbeteragenda (10.1); de oorzaken vind je met 5x waarom, en de winst verschijnt in doorlooptijd en marge.
Binnen ISO 9001 is FTR een sterke proces-KPI (9.1) die de afwijkingsregistratie (8.7) aanvult met wat daar nooit in komt, en een natuurlijke brug naar de lean-verspillingsbril: herstelwerk is verspilling nummer één, en first time right is er de meetlat van.
Zo werkt dit in Control One
In de portal staat bij elk onderdeel uitleg in gewone taal, precies op het moment dat je het nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen first time right en afkeurpercentage?
Afkeur telt alleen wat formeel wordt afgekeurd; first time right telt ook alles wat 'even' wordt hersteld, aangepast of overgedaan zonder registratie: de offerte die drie keer heen en weer gaat, het rapport met twee correctierondes, het product dat wordt nabewerkt. Daarom ligt FTR vrijwel altijd (veel) lager dan 100 min het afkeurpercentage, en is hij eerlijker.
Wat is een goede first time right-score?
Dat verschilt per proces en branche te sterk voor één norm; de waarde zit in de trend en de decompositie: wélke stap veroorzaakt het herstelwerk? Een eerste meting van 60 tot 80 procent is in administratieve en projectprocessen heel gewoon, en elke tien procentpunt verbetering is directe capaciteitswinst.