Direct antwoord
Clausule 10 van ISO 45001 eist dat verbeterkansen worden opgepakt (10.1), dat incidenten en afwijkingen worden onderzocht en afgehandeld: tijdig reageren, mét participatie van werknemers de oorzaken analyseren, bestaande risicobeoordelingen herzien, maatregelen nemen volgens de hiërarchie en de effectiviteit toetsen (10.2), en dat het systeem continu verbetert om de arboprestaties te versterken, met communicatie van de resultaten aan werknemers (10.3). Incidentonderzoek is hier uitgebreider dan in de zusternormen.
Clausule 10 van ISO 45001, “Verbetering”, sluit de cyclus met het proces waar arbomanagement zijn bestaansrecht bewijst: leren van wat (bijna) misging, zodat het niet nog eens gebeurt.
10.1: Algemeen
Bepaal de verbeterkansen uit de evaluaties van hoofdstuk 9 en voer de acties uit om de beoogde resultaten van het systeem te bereiken.
10.2: Incidenten, afwijkingen en corrigerende maatregelen
Richt een proces in voor het melden, onderzoeken en afhandelen van incidenten en afwijkingen: tijdig reageren en de gevolgen beheersen; mét participatie van werknemers (5.4) en betrokkenheid van andere relevante partijen de oorzaken onderzoeken; beoordelen of bestaande risicobeoordelingen herziening behoeven; corrigerende maatregelen bepalen en nemen volgens de maatregelhiërarchie; de effectiviteit toetsen; en waar nodig het systeem aanpassen. Registreer de aard van incidenten en afwijkingen, de acties en de resultaten, en communiceer die aan de relevante werknemers en hun vertegenwoordigers.
10.3: Continue verbetering
Verbeter continu de geschiktheid, toereikendheid en doeltreffendheid van het systeem om de arboprestaties te verbeteren, bevorder een cultuur die het systeem ondersteunt, stimuleer de participatie van werknemers in de verbetering, en communiceer de resultaten. Bewaar het bewijs van de verbetering.
Waar let de auditor op?
Het incidentregister wordt gelezen op meldcultuur (worden bijna-incidenten gemeld of alleen de pleisters geregistreerd?), op de diepgang van het onderzoek (is de werkvloer betrokken, gaat de analyse voorbij “medewerker lette niet op”?) en op de afronding: maatregelen volgens de hiërarchie, effectiviteit getoetst, RI&E bijgewerkt. Een ongeval waarvan de les zes maanden later nergens in het systeem terug te vinden is, is de bevinding die het hele systeem in twijfel trekt.
Zo werkt dit in Control One
In de portal zie je per normeis welke maatregelen, documenten en bewijsstukken eraan gekoppeld zijn, met de status erbij.
Veelgestelde vragen
Wat eist de norm bij een incident?
Tijdig reageren en de gevolgen beheersen, met participatie van werknemers de oorzaken onderzoeken (inclusief de vraag of bestaande risicobeoordelingen en de maatregelhiërarchie tekortschoten), beoordelen of vergelijkbare situaties elders bestaan, corrigerende maatregelen nemen passend bij de ernst, de effectiviteit toetsen, en waar nodig de RI&E en het systeem aanpassen. Ernstige arbeidsongevallen moeten daarnaast wettelijk gemeld worden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Tellen bijna-ongevallen ook als incident?
Ja, expliciet: een incident is een gebeurtenis die tot letsel of gezondheidsschade leidt of had kúnnen leiden. Bijna-incidenten zijn gratis leermomenten: zelfde oorzaken, geen slachtoffer. Een stijgend aantal gemelde bijna-incidenten is meestal een teken van een gezonde meldcultuur, niet van een onveiliger bedrijf.